- Ana sayfa
- İngilizce kelime nasıl ezberlenir?
Rehber
İngilizce kelime nasıl ezberlenir? Unutmadan hemen önce tekrar ederek.
Ezber, kelimeyi bir kez öğrenmek değil; unutmaya başladığın anda onu yeniden hatırlamaktır. Bu sayfada neden unuttuğunu, araştırmayla desteklenen altı tekniği ve her birinin Lexipeek'te nasıl çalıştığını bulacaksın.
Unutma eğrisi
Tekrar etmeyince hatırlama birkaç günde dibe iner. Her tekrar eğriyi yukarı çeker ve düşüşü yavaşlatır.
- Tekrar etmezsen
- 1, 3, 7, 14 ve 30. gün tekrar
Önce sorun
Neden unutuyoruz?
Yeni bir kelimeyi gördükten sonra hatırlama ilk saatlerde ve günlerde hızla düşer, sonra yavaşlar. Bu düşüşün çizimine unutma eğrisi denir; fikir 19. yüzyılda Ebbinghaus'un kendi üstünde yaptığı deneylere dayanır.
Eğrinin asıl önemli yanı şu: düşüşü durduran şey kelimeyi yeniden görmek değil, yeniden hatırlamak. Anlamı bir kez daha okuduğunda beyin zaten gördüğü bir şeyi tanır; bu kolay gelir ve "öğrendim" hissi verir, ama iz bırakmaz. Anlamı görmeden önce kendin çıkarmaya çalıştığında ise hatırlama yolu güçlenir.
Bjork'un "istenen zorluk" ilkesi de bunu söyler: hatırlamak biraz zorlaştıkça kazanç artar; ama zorluk seviyeni aşarsa kazanca dönüşmez. Yeni başlayan biri için doğru zorluk, kelimeyi bağlamdan tahmin etmek değil, Türkçe anlamı olan bir kartı önce hatırlayıp sonra açmaktır.
Kaynak: Bjork & Bjork 2011, "Making things hard on yourself, but in a good way".
Altı teknik
Ne işe yarıyor, ne yaramıyor
Dunlosky ve arkadaşlarının 2013 derlemesi on çalışma tekniğini karşılaştırdı: kendini test etme ve aralıklı tekrar "en yüksek fayda" aldı; yeniden okuma, altını çizme ve özet çıkarma en alt sırada kaldı. Aşağıdaki altı teknik bu bulgulardan ve kelime öğrenme deneylerinden çıkıyor.
Kaynak: Dunlosky, Rawson, Marsh, Nathan & Willingham 2013, Psychological Science in the Public Interest.
-
Önce hatırlamaya çalış, sonra bak
Kelimeyi gör, anlamını görmeden önce birkaç saniye düşün, sonra aç. Karpicke ve Roediger'in deneyinde yabancı kelimeleri tekrar tekrar test edilen öğrenciler bir hafta sonra yaklaşık %80'ini hatırladı; kelimeyi yalnız yeniden çalışan gruplar %33–36'da kaldı. Yeniden çalışmanın hatırlamaya hiç katkısı olmadı.
Kaynak: Karpicke & Roediger 2008, Science.
Lexipeek'teKartın önünde yalnız kelime, türü ve okunuşu var. Dokununca Türkçe anlamlar ve örnek cümle açılır; sonra Biliyorum, Tekrar ya da Emin değilim dersin.
-
Aralıklı tekrar: 1, 3, 7, 14, 30 gün
Aynı kelimeyi bir oturumda on kez görmek yerine onu günlere yay. Cepeda ve arkadaşlarının 1.350'den fazla kişiyle yaptığı çalışmada en iyi tekrar aralığı, hedeflenen hatırlama süresinin yaklaşık %10–20'si çıktı. Nakata'nın 2015 deneyinde aralığın var olması büyük fark yarattı; aralığın artan ya da eşit olması küçük bir fark. Yani ince ayar değil, düzen önemli.
Kaynaklar: Cepeda ve ark. 2008; Nakata 2015, SSLA.
Lexipeek'teBeş kutu: Biliyorum dediğin kelime 1, 3, 7, 14 ve 30 gün sonra geri gelir. Tekrar dediğin kelime birinci kutuya döner ve aynı gün yeniden sorulur. Ayrıntı: aralıklı tekrar ve Leitner yöntemi.
-
Türkçe anlam artı bir örnek cümle
Kelimeyi uzun bir metnin içinden tahmin etmeye çalışmak yeni başlayan için verimsizdir: çevredeki kelimelerin çoğunu bilmek gerekir. Laufer ve Shmueli'nin çalışmasında ana dilde karşılığı verilen kelimeler her koşulda daha iyi hatırlandı; liste ve tek cümle, uzun metinden daha iyiydi. Örnek cümle kullanımı gösterir; ama asıl işi kelime–anlam çifti yapar.
Kaynaklar: Laufer & Shmueli 1997; Webb 2007.
Lexipeek'teHer kartta Türkçe anlamlar, Tatoeba'dan bir örnek cümle ve Türkçesi var. Beşinci kutuda aynı cümle boşluk doldurma sorusuna dönüşür.
-
Kelimeyi kendin kur
Anlamı görüp kelimeyi tanımak kolaydır; Türkçesinden İngilizcesini üretmek zordur ve daha çok öğretir. Nakata 2016'da yazımı da öğrenmek isteyenler için hatırlayarak üretme, tanımadan üstün çıktı; yalnız anlam yeterse tanıma yetiyor. Bu yüzden üretimi ilk günde değil, kelime biraz oturduktan sonra iste.
Kaynak: Nakata 2016, IRAL.
Lexipeek'teDördüncü kutuda Türkçesi verilir, kelimeyi harflerden sen kurarsın. Bu "Öğrendim" kapısı: geçen kelime beşinci kutuya çıkar.
-
Benzer anlamlıları aynı gün çalışma
Renkleri, meyveleri ya da "big, large, huge" gibi yakın kelimeleri birlikte ezberlemek sezgisel ama ters tepiyor: anlamca ilişkili kelimeler birbirine karışıyor. Nakata ve Suzuki'nin çalışmasında ilişkili kümeler daha çok karıştırma hatası üretti; aralıklı tekrar en çok ilişkisiz kelimelere yaradı.
Kaynak: Nakata & Suzuki 2019, SSLA.
Lexipeek'teGünün yeni kelimeleri sıklık sırasıyla ama anlam komşuları aynı güne düşmeyecek biçimde seçilir.
-
"Biliyorum" hissine güvenme, soruyla doğrula
Aynı deneyde öğrencilerin kendi tahminleri gerçek sonuçla ilişkisiz çıktı. Kolay gelen cevap "öğrendim" yanılgısı yaratır; aşırı güvenen öğrenci erken bırakır. Çözüm, kendi puanının yanına nesnel bir soru koymak: makul çeldiricili çoktan seçmeli sorular, sorulmayan ilişkili bilgiyi bile güçlendiriyor.
Kaynaklar: Karpicke & Roediger 2008; Dunlosky & Rawson 2012; Little & Bjork 2014.
Lexipeek'teİkinci ve üçüncü kutuda dört şıklı soru gelir; çeldiriciler aynı seviye ve aynı sözcük türünden seçilir. Yanlış cevap kelimeyi birinci kutuya döndürür.
Hepsi bir arada
Bir kelimenin Lexipeek'teki yolu
- Birinci kutu: kart. Önce hatırla, sonra aç; Biliyorum ya da Tekrar.
- İkinci ve üçüncü kutu: dört şıklı soru. Önce İngilizceden Türkçeye, sonra Türkçeden İngilizceye.
- Dördüncü kutu: Türkçesi verilir, kelimeyi harflerden kurarsın.
- Beşinci kutu: örnek cümlede boşluk doldurma. Buradaki kelime "Öğrendim" sayılır ve 30 günde bir gelir.
Her adımda zorluk biraz artar; kelime oturmadan üretim istenmez. Yanlış cevap ya da Tekrar her aşamada kelimeyi başa döndürür, utandırmaz. Günde kaç yeni kelime seçmen gerektiğini ayrı bir rehberde hesapladık.
Kısa yol: Günün kartları kilit ekranına da gelir. Telefonu her açışında bir kelime görür, Biliyorum'a widget'tan dokunursun. Kilit ekranı widget'ı nasıl eklenir?
Gerçek ekran görüntüleri (iOS 26 simülatörü).
Sık sorulanlar
Kelime ezberi hakkında
İngilizce kelime ezberlemenin en hızlı yolu nedir?
Kelimeyi tekrar tekrar okumak değil, anlamını görmeden önce hatırlamaya çalışmak ve bunu artan aralıklarla (1, 3, 7, 14, 30 gün) yinelemek. Araştırmalarda kendini test etme ve aralıklı tekrar en yüksek faydayı veren iki teknik; yeniden okuma ve altını çizme en düşükler arasında (Dunlosky ve ark. 2013).
Kelime listesini okuyarak ezberlemek işe yarar mı?
Kısa süreli olarak evet, kalıcı olarak zayıf. Karpicke ve Roediger'in 2008 deneyinde kelimeleri yalnız yeniden çalışan gruplar bir hafta sonra yaklaşık üçte birini hatırlarken, tekrar test edilen grup yaklaşık yüzde 80'ini hatırladı. Listeyi okumak yerine üstünü kapatıp hatırlamaya çalış.
Unuttuğum kelimeye ne yapmalıyım?
Unutmak hatanın değil sürecin parçası. Unuttuğun kelimeyi aynı gün yeniden gör ve aralığını baştan başlat: yarın, sonra 3 gün sonra, sonra 7. Lexipeek'te Tekrar düğmesi tam olarak bunu yapar; kelime aynı gün kuyruğun sonuna gelir ve birinci kutuya döner.
Kelimeleri cümle içinde mi öğrenmeliyim?
Türkçe anlamı olan bir kelime çifti asıl işi yapar; örnek cümle kelimenin nasıl kullanıldığını gösterir ve ileri aşamada boşluk doldurma testine malzeme olur. Araştırmada tek bir örnek cümle kelime çiftine ölçülebilir büyük bir ek katmıyor, ama zarar da vermiyor (Webb 2007). Lexipeek her kartta Tatoeba'dan bir cümle ve Türkçesini gösterir.
Devamı
İlgili rehberler
Bu tekniklerin hepsi tek bir kartta
Lexipeek önce hatırlatır, sonra gösterir; kelimeyi 1, 3, 7, 14 ve 30 gün sonra geri getirir; unutmak üzere olduğun kelimeyi kilit ekranına koyar. A1 ve A2 desteleri, B1'in ilk 100 kelimesi ve bütün widget'lar ücretsiz.
App Store'da yakında
- Hesap yok
- Reklam yok
- Deneme tuzağı yok